Wintertijd 2026: zondag 25 oktober gaat de klok een uur terug
In de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober 2026 gaat de klok een uur terug. Om 03:00 uur wordt het weer 02:00 uur. Je krijgt er een uur slaap bij, en vanaf dat weekend is het 's ochtends een uur eerder licht en 's avonds een uur eerder donker.
Dat ene uur lijkt niets. Toch merken veel mensen het nog dagen: wakker voordat de wekker gaat, om negen uur 's avonds al moe, of juist het omgekeerde. Je lichaam loopt niet op de klok aan de muur, maar op licht. Wij vinden het eerlijk gezegd tijd dat dit stopt, en veel van onze lezers denken er net zo over. Hieronder lees je waarom die omschakeling zo voelbaar is, waarom hij er nog steeds is, en wat je kunt doen om je ritme mee te krijgen zolang het zo blijft.
Wanneer gaat de klok om?
Wintertijd 2026: zondag 25 oktober. Om 03:00 uur gaat de klok terug naar 02:00 uur. De nacht duurt een uur langer.
Zomertijd 2027: zondag 28 maart. Om 02:00 uur gaat de klok vooruit naar 03:00 uur. De nacht duurt een uur korter.
De regel is altijd dezelfde: op de laatste zondag van maart gaat de klok vooruit, op de laatste zondag van oktober gaat hij terug. Het bekende ezelsbruggetje: in het voorjaar zet je de tuinstoelen vóór het huis, in het najaar zet je ze terug in de schuur.
Is wintertijd de normale tijd?
Ja. Wat we wintertijd noemen, is eigenlijk de standaardtijd: in Nederland en België de Midden-Europese Tijd. De zomertijd is de uitzondering, een uur dat we in maart lenen en in oktober teruggeven.
Leg je de klok naast de zon, dan loopt Nederland overigens het hele jaar voor. Onze tijdzone is afgestemd op een lijn die een stuk oostelijker ligt, dwars door Duitsland en Polen. Daardoor staat de zon hier in de winter pas rond 12:40 uur op zijn hoogst, en in de zomer zelfs rond 13:40 uur.
België, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk
Alle landen van de Europese Unie schakelen op hetzelfde moment om, net als bijvoorbeeld Noorwegen en Zwitserland. In België en Duitsland gaat de klok dus precies tegelijk met de onze terug. Het Verenigd Koninkrijk schakelt op dezelfde zondag, maar daar gaat de klok om 02:00 uur terug naar 01:00 uur, van British Summer Time naar Greenwich Mean Time. Het verschil met Nederland blijft daardoor het hele jaar een uur.
Waarom hebben we eigenlijk zomertijd?
Nederland had al in 1916 een zomertijd, midden in de Eerste Wereldoorlog, om brandstof te besparen. Na de oorlog verdween hij weer, de Duitse bezetter voerde hem in 1940 opnieuw in, en na 1945 was hij een tijd weg. Sinds 1977, na de oliecrisis, verzetten we de klok weer elk jaar. Het idee was eenvoudig: als het 's avonds langer licht is, gaan er minder lampen aan.
Met ledverlichting is die besparing zo goed als verdwenen. Wat overblijft, is twee keer per jaar een verstoring van het ritme van een hele bevolking, voor een voordeel dat er nauwelijks meer is.
Waarom is de zomertijd nog niet afgeschaft?
Het leek er een paar jaar geleden echt van te komen. In 2018 vroeg de Europese Commissie burgers om hun mening. Er kwamen 4,6 miljoen reacties, het meeste ooit bij zo'n raadpleging, en 84 procent wilde af van het verzetten van de klok. De Commissie stelde voor ermee te stoppen, en in maart 2019 stemde het Europees Parlement in, met 2021 als streefjaar.
Daarna bleef het stil. De lidstaten moeten het samen eens worden, en dat lukt niet. Het struikelblok is de vraag welke tijd het dan wordt: altijd zomertijd of altijd wintertijd. Kiezen buurlanden verschillend, dan krijgt Europa een lappendeken van tijdzones, en daar wil geen regering de schuld van krijgen. Het voorstel ligt sindsdien op de plank.
Als het aan je lichaam ligt, is het antwoord vrij duidelijk. Verenigingen van slaap- en ritmeonderzoekers pleiten voor permanente wintertijd, de standaardtijd. Daarbij valt het licht 's ochtends op het moment dat je interne klok het nodig heeft. Bij eeuwige zomertijd zou de zon in december in het midden van het land pas rond kwart voor tien opkomen. Hoe dat zit, lees je hieronder.
Elke week iets nieuws over dit onderwerp
Wij schrijven wekelijks over water, energetische producten en frequenties, en over wat wij in de praktijk tegenkomen. Geen verkooppraat — wel wat we zelf hebben uitgezocht en gemeten.
Wat de omschakeling met je lichaam doet
Bijna alles in je lichaam heeft een dagritme: wanneer je slaperig wordt, je lichaamstemperatuur, je eetlust, de aanmaak van hormonen. Die interne klok, in vaktaal het circadiaanse ritme, loopt van zichzelf net niet precies 24 uur en wordt daarom elke dag opnieuw gelijkgezet. De belangrijkste aanwijzing die hij daarvoor gebruikt is licht, en dan vooral het licht dat 's ochtends op je ogen valt.
Een klein groepje zenuwcellen diep in de hersenen, vlak boven de plek waar de oogzenuwen elkaar kruisen, ontvangt dat lichtsignaal en geeft het door aan de rest van het lichaam. Een van de ontvangers is de pijnappelklier. Die maakt melatonine aan zodra het donker wordt en stopt daarmee als er weer licht in je ogen valt. Melatonine is zo het signaal van je lichaam aan zichzelf: het is avond. Over die kleine klier, en de plek die hij al eeuwen in spirituele tradities heeft als het derde oog, schreven we een apart artikel: de mysteries van de pijnappelklier.
Als de klok terug gaat, verandert er buiten niets: de zon komt op wanneer hij altijd opkomt. Wat verschuift, is jouw dag. Je staat ten opzichte van de zon een uur later op, en je eet, werkt en slaapt op een ander moment dan je lichaam gewend was. De meeste mensen zijn daar binnen een paar dagen tot een week aan gewend.
Het lastigste deel komt daarna. Vanaf eind oktober worden de dagen snel korter, en rond de kortste dag komt de zon in het midden van het land pas tegen kwart voor negen op. Wie vroeg van huis gaat en de hele dag binnen werkt, ziet doordeweeks soms nauwelijks daglicht. Dan ontbreekt precies het ochtendlicht waarmee je interne klok zich elke dag gelijkzet.
Zo help je je ritme mee
Schuif alvast een beetje. Ga de avonden ervoor steeds een kwartier later naar bed en sta wat later op. Dan is de sprong op zondag kleiner.
Zoek 's ochtends licht op. Ga als het kan in het eerste uur na het opstaan even naar buiten, al is het maar een kwartier. Zelfs een grijze ochtend geeft buiten veel meer licht dan een goed verlichte kamer.
Houd de avond rustig. Fel licht en schermen laat op de avond vertellen je lichaam dat het nog dag is. Dim de lampen een uur voor het slapengaan.
Houd vaste tijden aan. Op ongeveer dezelfde tijd opstaan en eten, ook in het weekend, helpt je klok meer dan een keer flink uitslapen.
Denk aan vitamine D. Van oktober tot maart staat de zon in Nederland te laag om in je huid veel vitamine D aan te maken. De Gezondheidsraad adviseert onder meer ouderen, mensen met een donkere huid en mensen die weinig buiten komen om er het hele jaar een supplement bij te nemen.
Licht als je 's ochtends niet naar buiten kunt
Niet iedereen kan 's ochtends een rondje lopen. Daarvoor is de Luminette gemaakt: een lichtbril die je draagt terwijl je ontbijt, de krant leest of je mail doorneemt. Het licht komt van boven je ogen, zodat je gewoon vrij om je heen kijkt. Een sessie duurt 20 tot 45 minuten, eenmaal per dag, het liefst in de ochtend. De bril weegt 65 gram en past over een gewone bril.
Zit je 's ochtends vooral in de auto of achter je computer? De Luminette Drive is een kleine lichtbron die je met een magneetclip aan de zonneklep of aan de rand van je beeldscherm bevestigt. Ook die zit boven je gezichtsveld, zodat je zicht vrij blijft. Meer over daglicht en hoe beide werken, lees je in natuurlijk licht: waarom je lichaam niet zonder kan.
Heb je een oogaandoening of grauwe staar, of ben je onder behandeling voor een psychische aandoening? Overleg dan eerst met je oogarts of huisarts voordat je met lichttherapie begint.
 |  |
Tot slot
Wij hopen dat er in Brussel ooit een knoop wordt doorgehakt, en het liefst voor de wintertijd. Tot die tijd draaien we twee keer per jaar mee. Het uur dat je zondag terugkrijgt, is meestal het makkelijke deel. Het verschil zit in de maanden erna: of je ondanks de korte dagen genoeg licht krijgt op het moment dat je lichaam erom vraagt. Daar kun je zelf veel aan doen, met een ochtendwandeling, met vaste tijden, en als dat niet lukt met licht in huis.
Vragen over de Luminette of over wat bij jou past? Mail ons gerust op info@meditecheurope.nl. We denken graag met je mee.
Made with